BỆNH TĂNG SINH LÀNH TÍNH TUYẾN TIỀN LIỆT: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ
TS.BS Nguyễn Hoàng Hòa
Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt là gì?
Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt (BPH), còn gọi là u xơ hoặc phì đại tuyến tiền liệt, là tình trạng tuyến tiền liệt tăng kích thước theo thời gian. Đây là bệnh lý lành tính, tiến triển chậm nhưng có thể gây ra nhiều rối loạn tiểu tiện, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của nam giới.
Bệnh thường gặp ở nam giới trung niên và cao tuổi:
- Khoảng 18% ở tuổi 40
63% ở tuổi 50 - Trên 90% ở tuổi 80
Tuy nhiên, chỉ cần điều trị khi xuất hiện triệu chứng hoặc biến chứng.
Tuyến tiền liệt và vai trò trong cơ thể
Vị trí và cấu tạo
Tuyến tiền liệt là một tuyến thuộc hệ sinh dục nam, nằm ngay dưới bàng quang và bao quanh niệu đạo.
Chức năng chính
Chức năng sinh dục: tiết dịch góp phần tạo tinh dịch, hỗ trợ vận chuyển tinh trùng
Chức năng vận chuyển: tham gia cả quá trình tiểu tiện và xuất tinh
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của tăng sinh lành tuyến tiền liệt
Hiện nay, chưa xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Tuy nhiên, yếu tố được chấp nhận rộng rãi nhất là lão hóa và suy giảm nội tiết tố nam.
Ngoài ra, một số yếu tố làm tăng nguy cơ gồm:
- Hút thuốc lá
- Lạm dụng rượu bia
- Chế độ ăn nhiều đồ cay nóng
- Căng thẳng kéo dài
- Thói quen sinh hoạt không lành mạnh
Triệu chứng tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt
Hiện nay, chưa xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Tuy nhiên, yếu tố được chấp nhận rộng rãi nhất là lão hóa và suy giảm nội tiết tố nam.
Ngoài ra, một số yếu tố làm tăng nguy cơ gồm:
- Hút thuốc lá
- Lạm dụng rượu bia
- Chế độ ăn nhiều đồ cay nóng
- Căng thẳng kéo dài
- Thói quen sinh hoạt không lành mạnh
Khi nào cần đi khám?
Hiện nay, chưa xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Tuy nhiên, yếu tố được chấp nhận rộng rãi nhất là lão hóa và suy giảm nội tiết tố nam.
Ngoài ra, một số yếu tố làm tăng nguy cơ gồm:
- Hút thuốc lá
- Lạm dụng rượu bia
- Chế độ ăn nhiều đồ cay nóng
- Căng thẳng kéo dài
- Thói quen sinh hoạt không lành mạnh
Biến chứng nguy hiểm của bệnh
Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể gây:
- Nhiễm trùng tiết niệu
- Sỏi bàng quang
- Viêm đài bể thận
- Suy thận mạn tính
Một số trường hợp có thể tiến triển thành ung thư tuyến tiền liệt nếu không được theo dõi.
Ngoài ra có thể xuất hiện một số biến chứng khác như: trĩ, thoát vị bẹn hoặc tăng huyết áp.
Phương pháp điều trị tăng sinh tuyến tiền liệt
Điều trị nội khoa
Áp dụng cho bệnh nhân có triệu chứng nhẹ đến trung bình:
- Sử dụng thuốc giúp giảm triệu chứng và cải thiện dòng tiểu
- Có thể kết hợp thảo dược hỗ trợ
Điều trị ngoại khoa
Được chỉ định khi:
- Bí tiểu hoàn toàn hoặc tái phát
- Điều trị nội khoa không hiệu quả
- Có biến chứng (sỏi, nhiễm trùng, suy thận…)
Các phương pháp hiện đại:
- Cắt tuyến tiền liệt bằng dao lưỡng cực (Bipolar)
- Nội soi bốc hơi tuyến tiền liệt
- Laser tuyến tiền liệt
- Nút mạch tuyến tiền liệt (DSA)
- Phẫu thuật bóc u (khi tuyến quá lớn)
Biện pháp hỗ trợ và phòng ngừa
- Uống đủ nước (ưu tiên ban ngày)
- Hạn chế rượu bia, đồ cay nóng
- Tập thể dục thường xuyên
- Ngâm ấm vùng chậu kết hợp xoa bóp
Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần
Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt là bệnh phổ biến nhưng không nên chủ quan. Chủ động thăm khám, duy trì lối sống lành mạnh và theo dõi định kỳ là chìa khóa giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và bảo vệ chất lượng cuộc sống.
